6.Sınıf Sosyal Bilgiler İpek Yolunda Türkler Ders Notu

Bu sayfamızda 6.Sınıf Sosyal Bilgiler İpek Yolunda Türkler Ders Notu bulabilirsiniz. Ders notumuzun içinde; Türklerin İlk Yurdu Ve Göçler, Göçlerden Sonra Orta Asya’da Kurulan Türk Devletleri, Hunlar(Asya Hunları) (M.Ö. 220 – M.S. 216), Avrupa Hun Devleti (375 -469), Göktürkler (552), Göktürk(Kutluk) Devleti(682-745), Uygurlar (745-840), Orta Asya Türk Devletlerinde Kültür Ve Uygarlık, Devlet Yönetimi, Ekonomik Hayat, Ordu, Din Ve İnanış, Hukuk Sistemi, Bilim Ve Sanat, Yazı –Dil-Edebiyat başlıklarını bulabilirsiniz.

*Ipek Yolu: Çin’den başlayıp Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Iran üzerinden Istanbul’ kadar uzanan yola ipek yolu adını veriyoruz. Çin’den ipek ticareti yaygın olarak yapıldığı için yola bu ad verilmiştir.

Türk Adının Anlamı Ve Kökeni:

1-Ziya Gökalp’e göre; Töre kelimesinden gelir. Buna göre Türk: “Türeli=Nizamlı, geleneklerine bağlı” demektir.

2- Danimarkalı Bilgin WAMBERY’e göre Türemekten (Türük) gelir. Buna göre Türk demek TÜREMIŞ, ÇOÄžALMIŞ demektir.

3- Kaşgarlı Mahmut’un “Divan-ı Lügatıt Türk” adlı eserinde Türk demek “OLGUNLUK ÇAĞI” demektir.

4- Genel olarak Türk demek, GÜÇLÜ, KUVVETLI manasında kabul edilir.

- Ilk Türklerin anayurdu Orta Asya’dır. Fakat zamanla çeşitli nedenlerle göç etmişlerdir.

Orta Asya Türk Göçleri

Nedenleri

1- Nüfus artışı ve toprakların yetersiz kalışı,

2- Olumsuz iklim şartları(Kuraklık, şiddetli kışlar)

3- Kendi aralarında ve diğer kavimlerle olan mücadeleler

4- Salgın hastalıklar

5- Türklerin Cihan hakimiyeti düşüncesi.

6- Çin’in baskı ve hileleri

*Türklerin atı evcilleştirmiş olması,araba ve tekerleği bilmeleri ve fetih politikası göç etmelerini kolaylaştırmıştır.

Göçlerin Sonuçları

1-Göç edenlerin çoğu sayıları az olduğu için milli benliklerini(Türklüklerini) unuttular.

2-Türkler gittikleriyerlere daha yüksek bir medeniyet götürdüler.

3-Türkler farklı medeniyetlerin kaynaşmasına sebep oldular.

*Türkler teşkilatçılıkları,askeri yetenekleri ve uygarlık bakımından ileri olmaları sayesinde gittikleri yerlerde zorluk çekmediler.

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti)(Mö. 220-Ms.300)

- Kurulduğu tarih kesin olarak bilinmemektedir. Tarihte bilinen ILK TÜRK DEVLETI’dir.Başkent Ötügen şehridir.

-** Bilinen ilk hükümdarı TUMAN (Teoman)’dır. – Çinliler Türk akınlarına karşı koymak için ÇIN SEDDI’ni yaptılar. *ÇIN SEDDI; 2450 km uzunluğunda , 11 metre yüksekliğinde 7,5 m gerişliğinde kalınlığındadır.Yinede Türk akınlarına engel olamamıştır.

*Türk-Çin savaşlarının temel sebebi Ipek Yoludur.

Teoman’dan sonra yerine oğlu METE HAN geçmiştir.

- Asya Hun devleti METE HAN zamanında en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

- **Mete orduda 10′luk sistemi uyguladı. Günümüzde orduların çoğu daha bu sistemi kullanmaktadır.

- Oğuz Kağan Destanını önemli destanlarıdır. Bu destandaki kişinin Mete olduğu sanılmaktadır.

- Tarihte ilk defa bütün Türkleri tek bayrak altında toplayan Türk Devleti Asya Hun devletidir.

*Mete Çin’i vergiye bağlamış ancak almamıştır.Çünkü kalabalık Çin nüfusu içinde Türklerin Çinlileşmesinden çekinmiştir.

- Büyük Hun Devleti VERASET SISTEMI ve ÇIN SIYASETI nedeniyle önce parçalanmış sonrada yıkılmıştır.

Kavimler Göçü:

- Hun Devleti yıkıldıktan sonra Çin baskısından kurtulmak için bazı Hun boyları Itil’in batısına geçerek Karadenizin kuzeyine göç ettiler. Bu göç sırasında önüne çıkan devletleri ya yönetimine aldılar yada onlarda ileri doğru kaçtı.

- Tarihte devletlerin bu yer değiştirmesine Kavimler Göçü denilmektedir.

- Göç eden bu Türkler Avrupa Hun Devletini Kurdular..

Kavimler göçünün sonuçları:

- Roma Iparatorluğunun çöküşü hızlandı.Imparatorluk 395′te ikiye ayrıldı.

- 476′da batı Roma Imparatorluğu yıkıldı. Toprakları üzerinde birçok devlet kuruldu.

-Avrupa’nın etnik çehresi değişti.Yeni topluluklar ortaya çıktı.

- Avrupa bir karışıklık dönemi yaşadı

-Günümüz Avrupa devletlerinin temelleri atıldı.

-Avrupada feodalite dönemi başlamıştır.

-Avrupa Türk kültürüyle tanıştı.Balkanlarda Türk devletleri kuruldu.

** Feodalite (Derebeylik): Zengin toprak sahibi olan kişilerin oluşturduğu sistemdir. Toprakta çalışan köylüler toprakla birlikte alınıp satılabilirdi.

 

AVRUPA HUN DEVLETI

- Kurucusu Balamir Han’dır.

- Anadolu’ya ilk Türk akınları bu dönemde olmuştur.

-Atilla (En büyük hakanıdır.)döneminde Bizans vergiye bağlanmıştır.

-Batı Roma üzerine sefer yapılmış, fakat Papanın Hıristiyan dünyası adına Roma’yı kendilerine bağışlamalarını istemesi üzerine buranın alınmasından vazgeçilmiştir.

-Fransa üzerine düzenlenen Galya seferi Batı Roma’yı yalnız bırakmaya yöneliktir.

1. Köktürk Devleti (GÖKTÜRKLER)

- Bumin Kağan 552′de Avar Türklerini yıkarak Göktürk devletini kurdu. – Ötügen başkent olmuştur.

- Bumin Kağan gelenekler uyarınca ülkenin batısını kardeşi Istemi’ye verdi.Istemi Ipek Yolunu ele geçirmek için önce Akhunlara karşı Sasanilerle sonra Sasanilere karşı Bizans ile ittifak yaptı.

- **Türk adını kullanan ilk devlettir.

-Göktürk adı Göktürk yazıtlarında Kök-Türk şeklinde yazılmıştır.

- Bumin Kağanın ölümünden kardeş kavgaları ve Çin entrikaları ile Göktürk Devleti 630 yılında yıkıldı.

2. Köktürk Devleti (II.GÖKTÜRK DEVLETI)

- Kutluk Han 681 den itibaren Göktürkleri yeniden bir araya getirerek 2. Göktürk Devletini kurdu. Bu devlete bu nedenle Kutluk Devleti de denilmektedir

.-Bu devlet en parlak dönemini Bilge Kağan, Kültigin veVezir Tonyukuk zamanındadır.

-Devletin zayflaması üzerine Türk boylarından Basmıller, Karluklar ve Uygurlar isyan ederek 742 yılında yıkıldı.

-** Göktürklerden günümüzü kalan en önemli eser Orhun Yazıtlarıdır(Göktürk Kitabeleri). Bu kitabeler Bilge Kağan, Kültigin Kağan ile vezir Tonyukuk adına dikilmiştir.

-** Bunlar yazılı ilk Türk belgeleridir. Orhun alfabesi ile yazılmıştır.Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’ne benzer.Moğolistan sınırları içindedir.

-** Bu yazıtları Danimarkalı Wilhem Thomsen (Vilyım Tamsın) çözmüştür.

UYGUR DEVLETI:

- Karluk ve Basmiller’le birleşerek II. Göktürk Devletini yıkan UYGURLAR Orhun bölgesinde UYGUR

DEVLETI’ni kurdular.(745) Kurucuları KUTLUK BILGE KÜL KAĞAN, merkezleri Ordubalık (Karabalsagun)’dur.

- Uygurlar Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğudur.Bu yüzden kale tapınak gibi kalıcı sanat eserleri yaptılar.Din özgürlüğü vardı.Fakat dini terimler Türkçe idi.(Milliyetçilik)

- Manihizm’e inandılar. Bu inanışta et yemek günah sayıldığı için vücut yapıları değişti. Ve savaşçı güçlerini kaybettiler.

-18 harfli Uygur Alfabesini hazırladılar.

- Cengiz Han’ın egemenliğine girmelerine rağmen medeniyette geliştiklerinden Moğollar’ı devlet teşkilatı, ticaret, bilim, sanat, alfabe gibi konularda etkilediler.

-Moğolların Türkleşmesinde önemli bir rol oynadılar. (Özbek ve Çağatay Türkleri)

-Ilk Müslüman Türk Devleti Karahanlılar’la savaştılar.(Sebep Uygurların Budizmi, Karahanlıların Islamiyeti yaymak istemeleri.)

-Tahta harflerden MATBAA’yı oluşturdular, pamuktan KAĞIT yaptılar.

- Kırgızlar tarafından 840 yılında yıkıldılar.

ESKI TÜRK TOPLUMUNDA GELENEK VE GÖRENEKLER:

- Ilk Türk devletlerinde bir çocuk kahramanlık göstermeden ad konmazdı.

- Ilk Türklerde ülke hanedan (Hakan) ailesinin ortak malı sayılırdı.Bu yüzden kardeş kavgaları eksik olmazdı.

-Ilk Türklerde hükümdarın eşine Hatun denirdi.Hatun kurultaya katılır,hakanın yanında bulunurdu.(Bu hatunun yönetimde söz sahibi olduğunu gösterir)

-Hükümdarlık belirtileri 9 tuğ ve davuldur.

-Hakana yönetme yetkisinin (Kut) tanrı tarafından verildiğine inanılırdı.Hakana karşı gelmek tanrıya karşı gelmek demekti.Bu yetki babadan oğla geçerdi.

- ilk Türk devletlerinde devlet işleri Kurultay adı verilen mecliste görüşülürdü.Son kararı hakan verdiği için Kurultay danışma meclisi özelliğini taşırdı.

- Ilk Türk devletlerinde ölüler Yuğadı verilen cenaze törenleri ile gömülürdü.

- Ölüler Kurgan denilen mezarlara gömülür, öldürdükleri düşman sayısı kadar mezarlarına Balbaldenilen taşlar dikerlerdi.

- Ilk Türklerde müzik önemli yer tutardı. Kopuz önemli müzik aletidir.

-Eli silah tutan herkes askerdir.Paralı askerlik yoktur.Göçebe yaşam tarzı ve coğrafi şartlar Türkleri sürekli antremanlı kılmıştır.En önemli savaş taktiği Bozkır (At nalı,Hilal,Turan) taktiğidir.

-Din:

1- Şamanizm :Ayinleri Şaman(Kam,Baskı) yönetirdi.Şaman büyücü,doktor ve bilge kişidir.Elindeki davulu ile kötü ruhları kovardı.

2-Atalar Kültü:Ölen kişinin ruhunun aileyi koruduğuna inanırlar ve kurban keserlerdi.

3-Göktanrı Dini En yaygın dindir.Tanrı tektir ve göktedir.Herşeyi yaratan ve yok eden odur.Cennet(17 kat) ve cehennem(7 kat) inancı vardır.Mezara eşyaları ,silahı ve atıda konurdu.Çünkü ölümden sonra hayata inanırlardı.

Daha sonra Islamiyet hızla yayıldı. Nedeni Islamiyet’in kendi inanışlarına yakın olmasıdır.

-Hukuk:

-Uygurlara kadar yazısız hukuk (Töre) geçerliydi.Bunda göçebe yaşam tarzı etkili olmuştur.Hakan bile töreye uymak zorundaydı.Uzun süreli hapis cezası yoktu.(göçebelikten dolayı)

Sosyal ve Ekonomik Yaşam

-Aile reisi babadır.Tek eşlilik esastır.Uygurlara kadar çadırda yaşamışlardır.

*Türklerin göçebe olmasında bulundukları coğrafya etkili olmuştur.

*Türklerin göçebe olması bağımsızlık duygusunu geliştirmiştir.

*Uygurlara kadarki sanat eserlerinin taşınabilir olmasının nedeni göçebeliktir.

*Göçebe yaşam nedeniyle hayvancılık temel geçim kaynağıdır.Türkler Çin’e hayvan ve hayvan ürünleri satarken Çin’den ipek,kumaş,buğday, pirinç vs alırdı.

*Halı ve kilimlerde ,destanlarda kurt motifinin fazla olmasının sebebi göçebelik (Çoban için en korkulan hayvan kurttur.)ve bağımsızlık(Kurt evcilleşmez ) duygusudur.

- llk Türk Destanları :

1.Altay -Yakut : Yaradılış Destanı

2.Sakalar Dönemi: a.Alp Er Tunga Destanı b.Şu Destanı

3.Hun Dönemi:Oğuz Kağan Destanı

4.Köktürk Dönemi:a.Bozkurt Destanı b.Ergenekon Destanı

5.Uygur Dönemi:a. Türeyiş Destanı b. Göç Destanı

- Dede Korkut Hikayeleri de önemli edebiyat eserleridir.

ISLAM TARIHI

Islamiyet’ten Önce Arap Yarımadasının Durumu:

- Islamiyet’ten önce Arap yarımadasında Putperestlik yaygındı.

- Bu dönemde kabileler arasında kavgalar vardı. Sadece haram aylarda savaşmazlar bu dönemde Kabe’deki putları ziyaret ederlerdi.

- Arap toplumu göçebe (bedevi) ve yerleşik halk olmak üzere ikiye ayrılırdı.

HZ MUHAMMEDIN HAYATI:

- 571 yılında Mekke’de doğdu. Annesinin adı Âmine, babasının adı Abdullah’tır.

- Babası doğmadan öldü, ona dedesi Abdülmuttalib baktı. Dedesi ölünce bu kez amcası Ebu Talib baktı.

- Hz. Muhammet amcası ile ticaret yaptı. Güvenirliğinden dolayı Muhammed’ül emin (Güvenilir Muhammed) adıyla anıldı.

- 25 yaşında Hz. Hatice ile evlendi.

-40 yaşına doğru toplumdan uzaklaşarak zamanın çoğunu Hira Mağarasında geçirmeye başladı. Burada Cebrail (a.s) ona ilk vahiyi getirdi ve peygamberliği başladı. (610)

- Hz. Muhammed’e ilk inananlar: -Hz.Hatice -Hz.Ali -Hz.Ebubekir “Hz Osman -Zeyd b. Harise

- Hz. Muhammed Mekkeliler tarafından tehdit edilince Mekke’den Medine’ye göç etti. 622 yılında bu göçe Hicret adı verilir.

- Mekke’den Medine’ye göçenlere Muhacir (göçmen), Medinelilere de Ensar (Yardımcı) adı verilir.

- Hicretle Medine’de ilk Islam Devleti kurulmuş oldu.

Hz. Muhammed’in Savaşları:

Bedir Savaşı(624)

Sebep: Müslümanlar Mekke’den göç ederken bütün mallarını bırakmışlardı. Bunlara karşılık Mekke kervanını vurmaya karar verdiler.

Sonuç: 1-Müslümanların yaptığı ve kazandığı ilk zaferdir. 2-Esirler 10 Müslüman çocuğa okuma yazma öğretirlerse serbest kalacaklardı.

Önemi: 1-Mekke ile Medinelilerin ilk savaşıdır. 2-Savaşın diğer bir ismi de Akrabalar savaşıdır. 3- Savaş sonunda Hz. Muhammed’in esirler ile ilgili aldığı karar eğitime ne kadar önem verdiğini göstermektedir.

Uhud Savaşı: (625)

Sebep: Mekkeliler Bedir Savaşı’nın öcünü almak istediler.

Sonuç: 1-Hz. Muhammed yaralandı. 2-Hz. Hamza şehit oldu.

Önemi: Müslümanlar peygamberin sözünün dinlememenin cezasını ilk kez çektiler.

Hendek Savaşı: (627 )

Sebep: Mekkeliler Islamiyet’in yayılmasını istemiyorlardı.

Sonuç: Selman-ı Farisi adlı bir Iranlının tavsiyesi ile Medine’nin etrafında hendekler kazıldığı için Mekkeliler geri dönmek zorunda kaldılar.

Önemi: Hendek Savaşı, Mekkelilerin Müslümanların üzerine yaptığı son saldırı oldu. Bundan sonra Mekkeliler savunmaya çekildiler.

Hudeybiye Antlaşması: (628)

Önemli maddeleri: 1-Her iki taraf birbiri ile 10 yıl savaşmayacak. 2-Müslüman olup Medine’ye giden kişiler geri verilecek, Medine’den Mekke’ye gelenler ise geri verilmeyecek

Önemi: Mekkeliler Müslümanların varlığını kabul etmişlerdir.Müslümanların ilk antlaşmasıdır.

Hayber’in Fethi: (629)

Sebep: Yahudiler, Mekkeliler ile birleşip Müslümanlara zarar veriyorlardı.

Sonuç: Medine-Şam yolu güvenlik altına alındı.

Mekke’nin Fethi:( 630)Mekkelilerin Hudeybiye Antlaşması’na uymamaları üzerine Mekke alındı.

Hz. Muhammed’in Vefatı

Hz.Muhammed, son seferi olan Tebük seferinden dönüşte hastalandı ve 8 Haziran 632′de vefat etti.

Hz.Muhammed’in mezarına Ravza-yı Mutahhara (Cennet bahçesi) adı verilir.

( Peygamberin mezarı Medine şehrindedir.)

-** Hz. Muhammed’den sonra Dört Halife dönemi başladı. Halifeler seçimle iş başına geldiler.Bu yüzden Cumhuriyet dönemi de denir.

- Şam valisi Muaviye EMEVI devletini kurarak halifeliği saltanat haline getirdi.

Dört Halife Dönemi

 

Hz. Ebubekir Dönemi

Hz. Muhammed’in ölümü üzerine Hz. Ebubekir 632 yılında halife seçildi.

Bu arada Arabistan’da bazı kabileler dinden dönmüş Yemen’de de yalancı peygamberler ortaya çıkmıştı.

Halid Bin Velid komutasındaki Islam ordusu Yemen’e gönderilerek yalancı peygamberler ortadan kaldırıldı.

Başka bir Islam ordusu Irak ve Suriye üzerine gönderildi.

634 yılında yapılan Yermuk Savaşı ile Bizans orduları yenildi ve Suriye kapıları Müslümanlar’a açıldı.

Hz. Ebubekirdöndeminde Kur’an-ı Kerim’in ayetleri toplandı ve bir kitap haline getirildi.

Hz. Ebubekir 634 yılında hastalandı ve 63 yaşında vefat etti.

UYARI : Hz. Muhammed’in yaymış olduğu Islamiyet Hz. Ebubekir döneminde iyice kökleşmiştir.

 

Hz. Ömer Dönemi

Hz. Ebubekir’in vefatı üzerine 634 yılında Hz. Ömer halife seçildi.

635 yılında yapılan Ecnadin Savaşı sonunda Islam orduları galip geldi ve Suriye Müslümanlar’ın denetimine girdi.

UYARI : Bu savaşla Iran yolu Müslümanlar’a açıldı.

Suriye’nin yanı sıra Filistin ve Kudüs de denetim altına alındı.

UYARI : Suriye’nin denetim altına alınması ile birlikte Islam dünyası Anadolu ile komşu olmuştur.

632 yılında Amr Ibn-ül As komutasındaki islam ordusu Bizans’ın elinde bulunan Mısır’ı fethetti.

UYARI : Mısır’ın alınması ile Islamiyet ilk defa Kuzey Afrika’da yayılmaya başladı. Böylece Bizans Imparatorluğu’nun Kuzey Afrika’daki egemenliği sarsıldı.

634 yılında Ebu Ubeyde komutasındaki Islam ordusu Köprü Savaşı’nda Sasanilere yenildi. Sa’d Bin Ebi Vakkas komutasında yeni bir ordu 636 yılında Kadisiye Savaşı’nda Sasani ordusunu yendi ve bütün Irak’ı ele geçirdi.

UYARI : Bu dönemde Suriye Filistin ve Kudüs’ün Müslümanlar tarafından alınması ile Bizans’ın Orta Doğu’daki varlığı sona erdi.

Sasani ordusu 642 yılında yapılan Nihavend Savaşı ile tekrar yenildi. Bu savaş ile Sasani Devleti sona erdi.

Hz. Ömer Dönemindeki Teşkilatlanma Çalışmaları

Hz. Ömer zamanında bir çok fetihler yapıldığı için devlette teşkilatlanmaya olan ihtiyaç arttı.

Teşkilatlanmada Sasani ve Bizans etkisi görülür.

Mali ve askeri özellik taşıyan ilk “divan örgütü” kuruldu.

Fethedilen yerler ilk defa yönetim birimlerine ayrıldı.

Adli teşkilatlanmaya önem verildi.

Islam Devleti’nde ilk kadı bu dönemde atandı.

Hicri takvim düzenlendi.

 

Hz. Osman Dönemi

Hz. Ömer’in ölümü üzerine 644 tarihinde Emevi soyundan Hz. Osman halife seçildi.

Abdullah Bin Sa’d komutasında Islam ordusu Tunus bölgesini aldı.

Suriye valisi Muaviye 649 yılında Kıbrıs Rodos ve Girit’i fethetti.

Azerbaycan’ın fethi tamamlandı.

Trablusgarp Tunus Horasan ve Harezm ele geçirildi.

Kur’an-ı Kerim çoğaltıldı.

UYARI : Bu Kur’an-ın değişmeden günümüze kadar gelmesini sağladı.

Hz. Osman Emevi kökenli olduğu için kendi sülalesinden olan kişileri devlet içinde önemli mevkilere getirdi.

UYARI : Bu durum Islam dünyasında ileride ortaya çıkacak ayrılıklar için zemin oluşturmuştur.

Hz. Osman 656 yılında bir ayaklanma sırasında öldürüldü.

Hz. Ali Dönemi

Hz. Osman’ın ölümü üzerine Hz. Muhammed’in damadı ve amcası Ebu Talib’in oğlu olan Hz. Ali halife seçildi. Hz. Ali’nin halifeliği Emeviler sülalesinin hoşuna gitmedi.

656 yılında iki taraf Kufe şehri yakınlarında Cemel Vakasında savaştı.

Yapılan savaşta Hz. Ali galip geldi.

UYARI :Bu olaydan sonra Hz. Ali güvenlik gerekçesiyle devletin merkezini Kufe’ye taşıdı. Böylece Islam Devleti’nin merkezi ilk defa değişti.

Hz. Ali 657 yılında Muaviye’nin üzerine yürüdü.

Sıffin Savaşı’ndea Muaviye’nin hile yapması üzerine sonuç alınamadı ve hakeme başvuruldu

UYARI : Bu savaş Müslümanlar arasında yapılan ilk savaştır.

Hakem Olayı

Sıffin Savaşı’nda bir sonuç alınamayınca taraflar iki taraftan da seçilecek birer hakemin kararına başvurmayı gerekli gördü.

Hz. Ali’nin hakemi Ebu Musa el-Eş’ari Muaviye’nin hakemi ise Amr Ibn-ül As oldu.

Hakemler Muaviye’nin entrikası sonucu onu halife seçti.

Müslümanlar üç gruba ayrıldı.

 

1. Hz. Ali taraftarları; Şiiler

2. Muaviye taraftarları; Sunniler

3. Tarafsızlar (Hariciler)

UYARI : Bu olayla Islam dünyasında ilk ayrılıklar başlamış ve mezhep ayrılıklarının temeli atılmıştır.

Hariciler’in ayaklanması sonunda 661 yılında Hz. Ali öldürüldü.

 

UYARI : Hz. Ali döneminde Müslümanlar arasında yapılan savaşlardan dolayı fetihler durgun geçmiş ve Tunus kaybedilmiştir.

EMEVILER:

- 661 yılında Muaviye tarafından Şam merkez olmak üzere kuruldu.

Emevilerin Islam Dünyasında Yaptıkları Yenilikler:

1-Hilafeti saltanat haline getirdiler.

2-Arap olmayanlara kötü davranarak Arap ırkçılığını başlattılar.

3-Islam Devleti en geniş sınırlarına Emeviler döneminde ulaşmıştır.

- Türkler Emevilerin Arap olmayanlara kötü davranması nedeniyle Müslüman olmadılar.

Emevi Devleti’nin Yıkılış Sebepleri:

1-Önemli görevlere Emevi soyundan olanları getirmeleri

2-Arap olmayan Müslümanlara değer vermemeleri

3-Hz.Ali’nin oğullarının hilafeti ele geçirme çabaları

4-Hz.Muhammed’in amcası Abbas’ın soyundan gelenlerin Emevlere karşı olması

5-Fetihlerin durması

6-Emevi ailesi arasındaki geçimsizlik

-Emevi ailesi Abbasiler tarafından yok edilmiştir.

ABBASILER:

- 750 yılında Emevileri yıkarak, Ebu’l-Abbas Abdullah tarafından Bağdat başkent olmak üzere kuruldu.

- Abbasiler Emevilerin aksine ırk ayrımı yapmadılar. Bu dönemde birçok Türk Abbasilerde önemli görevlere geldi.

- Abbasiler bilime önem verdiler. Harezmi gibi birçok bilgin bu dönemde yetişti.

- Abbasiler Türk askerleri ve aileleri için Samarra Şehrini kurdular.

Türklerin Müslüman Olmaları:

- Araplarla Çinliler arasında yapılan Talas Savaşında Türkler Arapları desteklemişlerdir. Çünkü Çinliler eski düşmanlarıydı. Araplar savaşı kazanmıştır. Kağıt,barut,pusula ve matbaa Müslümanlara geçti.(Haçlı seferleriyle de Avrupa’ya geçecek.)

- Bu savaştan sonra Türkler Islamiyet’e geçmeye başladı.

-Ilk Müslüman olan Türkler, Karluk, Yağma ve Çiğil boylarıdır.

- Devlet olarak; Ilk Müslüman Türk devleti Karahanlılardır.

KARAHANLILAR

-Uygurların yıkılması ile Karluklar, Çiğil ve Yağma Türkleri ile birleşerek Karahanlılar Devleti’ni kurdular (840). Kurucusu Bilge Kül Kadir Han’dır.

-** Ilk Müslüman Türk devletidir.

-Satuk Buğra Han, Islamiyeti kabul etti ve Abdülkerim ünvanını aldı. Karahanlılar, iç karışıklıklar sonunda doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrıldı. Doğu Karahanlılar Karahitaylılar tarafından ortadan kaldırıldı (1211 ). Batı Karahanlılar ise Harzemşahlar tarafından yıkıldı (1212).

-Resmi dillerinin Türkçe olması milli kültürlerini koruduklarını gösterir.

-Ticaret için kervansaraylar yaptılar.Düzenli posta teşkilatı kurdular.

GAZNELILER

- Alp Tigin tarafından Gazne’de (Afganistan) kuruldu.

- Gaznelilerin en parlak dönemi Sultan Mahmut (Gazneli Mahmut) devridir. Hindistan’a 17 sefer yaparak Islamiyeti yaydı ve bol ganimet aldı.Ilk kez sultan ünvanını kullandı.

-Sultan Mesut, Büyük Selçuklularla Dandanakan Savaşını yaptı ve yenildi. Bu savaştan sonra Selçuklular resmen kuruldu.

- Gazneliler savaşlarda filleri kullanıyordu. Buda karşı orduların dikkatini dağıtıyordu.

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETI:

- Selçuk Bey kendine bağlı Oğuz boylarını toplayarak Cend şehrine yerleşti. Fakat bu dönemde Selçuklular devlet olarak kurulmadı.

- Çağrı ve Tuğrul kardeşler ülkenin başına geçtikten sonra, 1015 ten itibaren Anadolu’ya akınlar düzenlediler.(Yerleşmek amacıyla)

- Çağrı bey 1040 yılında Gaznelileri Dandanakan Savaşında yenince Büyük Selçuklu devleti resmen kuruldu.

- Tuğrul Bey adına para bastırdı, hutbe okuttu. Bunlar bir kişinin sultan olması için yapılırdı.

- Malazgirt Savaşı (26 Ağustos 1071)

- Türkleri Anadolu’dan atmak isteyen Bizans Imparatoru Romanos Diyagones (Romen Diyojen) büyük bir ordu ile harekete geçti. Selçuklular bu savaşı kazandı.

- Malazgirt Savaşı’nın önemi:

1- Anadolu’nun kapısı Türklere açıldı.2- Anadolu’da ilk Türk Devletleri kurulmaya başladı.3-Türkiye tarihi başladı.4-Haçlı seferlerine sebep oldu.5-Anadolu Selçuklu,Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin temelleri atıldı.

-

** Nizamülmülk Selçukluların en ünlü veziridir. Çok iyi devlet adamıdır. Aynı zamanda dönemin üniversitesi sayılan Nizamiye Medreselerini kurdu. Ayrıca Siyasetname adlı eser yazmış. Bu eserde devlet işlerinin nasıl olması gerektiğini anlatmıştır.

- Büyük Selçuklular Karahitaylılar ile yapılan Katvan Savaşından sonra yıkılma sürecine girdi.(1141). Sultan Sencer’in 1157 yılında ölmesi ile yıkıldı.

 

Ilk Müslüman Türk Devletlerinde Kültür ve Medeniyet

Devlet Yönetimi:Sultan devleti yönetme yetkisini Allah’tan alırdı.Ülke hükümdar ailesinin ortak malı sayıldığı için sık sık taht kavgası olurdu.

Devlet işlerinin görüşüldüğü meclise Divan denirdi.Son kararı sultan verdiği için divan danışma meclisi özelliğini taşıyordu.

Hukuk:Şeri ve Örfi(Töre) birlikte uygulanıyordu.

Sosyal ve Ekonomik Yaşam

Halk göçebe ve yerleşik olarak ikiye ayrılıyordu.Lonca denilen esnaf teşkilatları vardı.Ticareti geliştirmek için kervansaraylar yapıldı.

Bilim ve Edebiyat

**** Kaşgarlı Mahmut Divanı Lügati Türk adlı eseri yazmıştır. Amacı Türkçeyi öğretmek için yazmıştır.

-**** Yusuf Has Hacip Kutadgu Bilig adlı eseri yazmıştır.Kutadgu Bilig Mutluluk Bilgisi anlamına gelir. Bu öğüt ve ahlak konusunda bilgiler verir. Insanların iyi olması için neler yapması gerektiğini anlatır.Türk dilinde yazılmış ilk kitaptır.

-Ahmet Yesevi:Türk tasavvuf edebiyatının kurucusudur.Eseri Divan-ı Hikmet’tir.

-Ibn-i Sina:Tıbbın Kanunu isimli kitabı Avrupa’da uzun yıllar ders kitabı olarak okutulmuştur.Avicenna olarak bilinir.

Geleneksel Türk Sanatları

Halı,ebru ve çinicilik

 

Video Konu Anlatımı | ekol hoca, ders notları, çözümlü soru anlatımları, konu özetleri, örnek sorular, vitamin, körfez, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12. Sınıf, denemeler, çıkmış sorular, sunumlar, AİÖ, ALES, AÖF, AÖL, DGS, KPSS, LYS, SBS, YDS, YGS, Lise, Ortaokul ve ilkokul seviyesinde ders anlatımları. vitamin, ekol hoca dersleri, testler ile ilgili sorular ve cevaplar, slaytlar, yazılı soruları, kitap cevapları, ekol hoca dersleri

son arama terimleri:

    ötügen nahgi devletin şehridir